Zdjęcie portretowe autora Anna.

10 Najczęściej popełnianych błędów w NPR

Anna - 2014-10-29

Ilustracja do wpisu na blogu o najczęstszych błędach w stosowaniu NPR - zastanawiająca się para ze znakami zapytania nad głową.

Trzeba przyznać, że Metoda Objawowo-Termiczna, pomimo swojej bardzo wysokiej efektywności, jest dość złożona i może dostarczyć użytkownikowi wielu problemów. Przyjrzyjmy się więc tym zagadnieniom, które budzą najczęstsze wątpliwości.

Błędy w ocenie i zapisie objawów płodności

1. Uśrednianie oraz ignorowanie pojedynczych obserwacji śluzu i odczuć z nim związanych.

Śluz jest naturalną wydzieliną, która pojawia się w cyklu wraz z odpowiednim stężeniem estrogenów we krwi. Im tych estrogenów więcej, tym śluz staje się bardziej elastyczny, rozciągliwy, a nawet płynny. Po owulacji, wraz z uformowaniem się ciałka żółtego, estrogeny zostają zdominowane przez progesteron, który powoduje wysychanie i zanik wydzieliny śluzowej szyjki macicy.

  • Aby prawidłowo określić fazę cyklu, w której się aktualnie znajdujesz, nigdy nie ignoruj pojawienia się pierwszych objawów śluzu, a tym bardziej zaobserwowania śluzu typu bardziej płodnego: rozciągliwego, przejrzystego, elastycznego, płynnego, pozostawiającego w okolicy pochwy odczucie mokrości lub śliskości. Nawet choćby objaw lub odczucie pojawiło się tylko jeden raz w ciągu dnia.
  • Zawsze zapisuj najbardziej płodną cechę śluzu, jaką udało Ci się zauważyć lub odczuć danego dnia. Nigdy nie uśredniaj ani nie uogólniaj obserwacji.
  • Zwróć też uwagę, że obecność śluzu i intensywność jego odczuwania jest dość mocno skorelowana z poziomem Twojej aktywności w ciągu dnia.

2. Błędne wyznaczanie Dnia Szczytu śluzu.

Tzw. Peak Day, czyli Dzień Szczytu śluzu to jeden z najważniejszych parametrów NPR, ponieważ od jego właściwego określenia zależy poprawność wyznaczenia poszczególnych faz w cyklu. Nie myl go z dniem o cechach najbardziej płodnych w całym cyklu miesiączkowym, „szczyt” nie jest w tym przypadku związany z maksymalnymi objawami płodności. Zapamiętaj, że Dniem Szczytu śluzu jest ostatni dzień, kiedy możesz zaobserwować lub odczuć choćby jedną z cech śluzu typu bardziej płodnego. Stanowi on swoisty punkt zwrotny, w którym zwykle rozpoczyna się proces wysychania i zanikania śluzu w cyklu.

Jeśli Dzień Szczytu śluzu nie jest potwierdzony wzrostem podstawowej temperatury ciała (PTC), to możliwe jest wystąpienie kolejnego Dnia Szczytu śluzu w cyklu w niedługim czasie i przesunięcie się owulacji. W takim przypadku ważne jest stałe prowadzenie dokładnych obserwacji wszystkich wskaźników: śluzu, szyjki macicy i pomiaru PTC.

3. Nieumiejętność postępowania w przypadku obecności stałej wydzieliny w cyklu.

U niektórych kobiet w cyklu miesiączkowym wydzielina obserwowana jest przez cały czas. Zwykle nie jest to śluz szyjkowy, a wydzielina pochwowa, spowodowana zaburzeniem flory bakteryjnej pochwy, niewłaściwą dietą, czy nadużywaniem środków higienicznych i pielęgnacyjnych. Gdy masz wątpliwości zawsze warto skonsultować się z lekarzem.

Stosowanie metody objawowo-termicznej przy stałej wydzielinie w cyklu jest możliwe. Wymaga jednak określenia Podstawowego Modelu Niepłodności (PMN), czyli zidentyfikowania i opisania stałych cech tej wydzieliny. Pamiętaj jednak, aby nie stosować ogólnych oznaczeń symbolicznych typu: R – śluz rozciągliwy, L – śluz lepki. Objawy zapisuj raczej słowami, opisowo, aż do ustalenia się PMN. Będzie to stały dla Ciebie objaw śluzu, o niezmiennych cechach w okresach niepłodności (np. lepki, białawy, pozostawiający odczucie wilgotności), zmieniający się natomiast w fazie płodności. Pamiętaj, że każde odchylenie od ustalonego dla Ciebie PMN oznacza wejście w fazę potencjalnej płodności.

4. Nie zapisywanie czynników mogących wpłynąć na pomiar temperatury.

U zdrowej kobiety w wieku rozrodczym wykres podstawowej temperatury ciała (PTC) ma przebieg dwufazowy, tzn. można zauważyć poziom niższych i poziom wyższych temperatur. Przełomowym momentem cyklu jest owulacja, w okolicach której następuje właśnie ta zmiana poziomów temperatury na wykresie PTC. Znajomość przebiegu wykresu temperatury w całym cyklu jest niezbędna do poprawnego stosowania metody objawowo-termicznej.

Bardzo ważne jest, byś koniecznie zapisywała wszystkie czynniki, które mogły mieć wpływ na pomiar temperatury (np. choroba z gorączką, dużo późniejsze niż zazwyczaj zaśnięcie, całonocna impreza, inna godzina pomiaru itp.). Spójrz jednak na wykres chłodnym okiem – nie wszystkie zakłócenia muszą mieć realny wpływ na pomiar temperatury w danym dniu.

Wstawanie w nocy do płaczącego dziecka, czy do toalety nie powinno spowodować zakłócenia pomiaru. Ważne jest, aby zachowywać co najmniej 1-godzinny odpoczynek w pozycji leżącej przed dokonaniem pomiaru temperatury. Jeśli masz wątpliwości zawsze rozsądnie będzie dodać notatkę do wykresu.

Zwróć też uwagę na warunki dokonywania pomiarów:

  • nie zmieniaj termometru w trakcie cyklu miesiączkowego;
  • pomiaru dokonuj zawsze w jednym miejscu, a przy pomiarze w ustach – w tym samym punkcie pod językiem (nie bezpośrednio przy zębach);
  • pamiętaj, by końcówka termometru nie była zbyt wychłodzona np. nie polecam przechowywania termometru w zimie na parapecie okna;
  • przy pomiarach dokonywanych elektronicznym termometrem poczekaj na co najmniej trzeci sygnał dźwiękowy.

Błędy w analizie i interpretacji danych

Ilustracja do wpisu na blogu o błędach w stosowaniu NPR – zakłócenia temperatury.

5. Brak karty obserwacji cyklu.

Nie zgrupowane dane to prosty sposób na popełnienie błędu. Zwyczajny kalendarz nie wystarczy. Rzetelne uzupełnianie kart cyklu (wykresów PTC z naniesionymi obserwacjami wskaźników biologicznych) skutecznie zmniejsza ryzyko popełnienia błędu.

U par z wieloletnim doświadczeniem w stosowaniu metody objawowo-termicznej pojawiają się błędy spowodowane rutyną, a mianowicie – nie wyznaczanie niższego poziomu temperatury, a co za tym idzie nie sprawdzanie, czy trzecia wyższa temperatura po Dniu Szczytu śluzu spełnia wymóg metody objawowo-termicznej.

6. Interpretowanie wykresu temperatur w oderwaniu od pozostałych biomarkerów.

Pamiętaj, że przy wyznaczaniu fazy niepłodności poowulacyjnej uwzględniamy temperatury wzrostowe przypadające dopiero po Dniu Szczytu śluzu, nie przed, ani nie w Dniu Szczytu śluzu. Wszystkie wyższe temperatury, które miały miejsce przed Dniem Szczytu, potraktować należy jako tzw. przedwczesne wzrosty temperatury. Nie są one bezpośrednio związane z owulacją.

Warto pamiętać, że przy takiej specyfice cyklu należy zwrócić szczególną uwagę na obserwacje śluzu i szyjki macicy oraz właściwe wyznaczenie Dnia Szczytu śluzu.

7. Błędy w określaniu końca fazy płodności.

Trzecia ze wzrostowych temperatur przypadających po Dniu Szczytu śluzu powinna być o co najmniej 0,2°C wyższa od linii podstawowej (poziomu niższych temperatur). Jeśli tak się nie dzieje powinnaś poczekać na:

  • kolejny pomiar temperatury (następna temperatura powinna być wzrostowa, a więc powinna znaleźć się nad linią niższych temperatur),
  • lub ponowne pojawienie się objawów płodności, kolejnego Dnia Szczytu śluzu i/lub następującego po tym wzrostu PTC utrzymującego się przez co najmniej 3 dni (przesunięcie się owulacji).

Może być też tak, że wkraczasz w okres wielkich zmian, czyli premenopauzę. To właśnie w tym czasie można zauważyć nasilające się odstępstwa od dotychczasowego schematu Twojego cyklu. Wykres temperatury rośnie wolniej lub jego wzrost jest dużo słabszy niż dotychczas.

8. Pomijanie w analizie zakłóceń temperatur.

Musisz pamiętać o odpowiednim oznaczaniu, opisaniu i postępowaniu przy interpretacji pomiarów zakłóconych i brakujących. Szczegóły postępowania przedstawia poniższa ilustracja.

9. Stosowanie niewłaściwych reguł służących do wyznaczania fazy niepłodności przedowulacyjnej.

Pamiętaj, że każda z reguł ma swoje ograniczenia i warunki:

  • większość reguł do wyznaczania fazy niepłodności przedowulacyjnej wg metody prof. Rötzera przeznaczona jest dla doświadczonych użytkowników, czyli od 13-go cyklu obserwacji np. zmodyfikowana Reguła Döringa, Reguła 6-u pierwszych dni wg Rötzera, Reguła Szyjki Macicy, Reguła Wnikliwej Obserwacji;
  • dla użytkowników początkujących, czyli od 2-go do 12-go cyklu obserwacji przeznaczona jest Reguła Obliczeniowa;
  • bez względu na to, jaką z przeznaczonych dla Ciebie reguł wybierzesz, zawsze zwróć uwagę na pierwsze pojawiające się w aktualnym cyklu objawy płodności. Są one nadrzędne, ponieważ w sposób bezpośredni odnoszą się do aktualnego cyklu miesiączkowego i Twojej indywidualnej sytuacji hormonalnej.

Więcej szczegółów znajdziesz tu:

10. Nie aktualizowanie statystyki cykli.

Pamiętaj, że dane statystyczne mają to do siebie, że się zmieniają. Przy rozpoczynaniu kolejnej karty cyklu uwzględnij zmiany parametrów cyklu, jeśli miały miejsce, a w szczególności: zmiana najwcześniejszego wzrostu temperatury, zmiana długości najkrótszego z dotychczasowych cykli, skrócenie okresu obecności śluzu szyjkowego w cyklu. Każda z tych zmian pociąga za sobą aktualizację stosowanych przez Ciebie reguł do wyznaczania fazy niepłodności przedowulacyjnej.